Gezondheid

Wie in West-Afrika met aandacht voor hygiëne en huidverzorging op reis gaat, zal meestal geen gezondheidsproblemen tegen het lijf lopen. Hieronder volgen een aantal zaken waarop gelet moet worden.

Bilharzia
In veel gedeeltes van Afrika komt bilharzia voor. Het wordt veroorzaakt door een larve die in langzaam stromend en stilstaand zoet water voorkomt. De larve heeft maar enige minuten nodig om het menselijk lichaam door de huid binnen te dringen. De eitjes van deze larve veroorzaken hier voornamelijk aantasting van nier en blaas. De ziekte verloopt zeer sluipend over een paar jaren en volledige behandeling na ontdekking is vaak mogelijk. Je loopt waarschijnlijk geen risico in koud of snelstromend water, maar vermijd al het zoete water behalve eventuele zwembaden. Bij twijfel over veilig zwemmen kun je altijd advies vragen aan de reisleiding.

Huidverzorging
Zonnebaden is vaak een belangrijke oorzaak van problemen. De tropische zon is fel. Verbranding en zonnesteken zijn makkelijker op te lopen dan je denkt. Mijd daarom de zon op de heetste uren van de dag, draag een hoofddeksel of paraplu als je wandelt en gebruik een goede zonnebrandcrème. Die kan het beste van huis meegenomen worden, waar de keuze aanmerkelijk uitgebreider en goedkoper is. Drink veel, door de warmte verlies je grote hoeveelheden vocht. Nog een opmerking over de huidverzorging. Maak er een gewoonte van om elk wondje, hoe klein ook te behandelen met iets als jodium. Infecties zijn in de tropen snel opgelopen en vaak hardnekkig.

Malaria
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) adviseert alle reizigers naar Afrika om 'alle mogelijke preventieve maatregelen te nemen om malaria te voorkomen'. Het is bittere noodzaak om te voorkomen dat je gestoken wordt en malariatabletten te slikken. Met name in het regenseizoen is de kans op malaria erg groot (veel muggen). Voor de meeste bestemmingen in Afrika wordt door de WHO mefloquine (Lariam) aanbevolen als profylaxe. Met deze tablet moet liefst 3 weken vóór vertrek worden gestart. Verder is het cruciaal dat de tablet tot 4 weken na terugkomst wordt ingenomen. Dit in verband met de incubatietijd van de malariaparasiet. Ook wordt vaak malerone aanbevolen, dat je dagelijks slikt tot een week na terugkomst.

Neem ook avondkleding mee die voor de benen en armen bescherming biedt. Een anti-muggenstift met “deet” er in is aan te bevelen. De meeste kamers waar we slapen hebben standaard en klamboe. Mocht deze ontbreken of niet meer in orde zijn, bespreek dit dan met de reisbegeleider zodat deze het probleem kan oplossen.

Vaccinaties
We adviseren je om zeker zes weken voor de vertrekdatum te beginnen met de voorlichting over de noodzakelijke vaccinaties. Bij de douane wordt je ‘gele paspoort’ in elk geval gecontroleerd op gele koorts. Een DTP-injectie is standaard. Meningitis kan lokaal in verhoogde mate voorkomen, met name in het droge seizoen. Preventieve maatregelen tegen malaria zijn ook nodig. Er zijn verschillende malariatabletten.

Raadpleeg altijd de GGD of andere gespecialiseerde instanties wat je nodig hebt. Dit is afhankelijk van eerdere vaccinaties, eventuele gevoeligheid voor bepaalde middelen, zwangerschap, leeftijd, en van de actuele gezondheidssituatie ter plaatse. Informeer bij je ziektekostenverzekeraar of je de vaccinaties en malariapillen vergoed krijgt.

Diarree
Het meest voorkomende gezondheidsprobleem naast verbranding is diarree. Vakantiegangers worden er in de tropen vaak door getroffen als ze er net een paar dagen zijn. In de meeste gevallen gaat het om een volstrekt onschuldig verschijnsel dat wordt veroorzaakt door verandering in voedingsgewoonten, de hitte of door onschuldige bacteriën, waar je lichaam snel afweer tegen opbouwt. Het belangrijkste risico is de kans op uitdroging. Uitdroging betekent dat het lichaam meer vocht en zouten en glucose verliest dan het binnen krijgt. Een gevoel van lusteloosheid en slapte is het gevolg. Dit is te voorkomen door water met een O.R.S.-oplossing te drinken. Deze zakjes, die in Nederland en België bij de apotheek te krijgen zijn, bevatten alle mineralen en suikers die het lichaam verliest bij diarree. In plaats van deze oplossing kunnen ook frisdranken zonder koolzuur en stevig gezouten bouillon gedronken worden. Als de diarree gepaard gaat met flinke koorts, bloed in de ontlasting of hevige braakneigingen, dan is het verstandig een arts te raadplegen. Als de diarree meer dan enkele dagen aanhoudt zonder bovengenoemde bijverschijnselen of als je moet reizen, dan kun je een paar maal het medicijn Imodium innemen. Dit is een opiumachtig preparaat dat de darmen gedurende een aantal uren volledig stillegt.

Contactlenzen:
Als je contactlenzen draagt, neem dan ook, als het even kan, een reservebril mee. Contactlensdragers krijgen nogal eens last van geïrriteerde ogen door stof en opstuivend zand.

Medicijnen
Gebruik je essentiële medicijnen, neem dan een dubbele voorraad mee en berg dit gescheiden op, zodat je een reservevoorraad hebt. Vraag je apotheek een KNMP-reisdocument (medisch paspoort) voor je op te stellen. Hierin staan de stofnamen en de precieze samenstelling vermeld, van de medicijnen die je gebruikt. Houd dit document èn je medicijnen in je handbagage. Lijd je aan een chronische ziekte, vraag dan je huisarts voor een verklaring van je aandoening en de therapie in het Engels.

Nog enkele adviezen voor een prettige verblijf
Gun je lichaam en geest de tijd om zich rustig aan te passen aan de nieuwe tijdzone en locatie. Vermijd spanningen, plan niet meteen van alles. Doe het de eerste dag in ieder geval kalm aan. Vroeg opstaan is een goede gewoonte; in warme landen is de ochtendtemperatuur vaak het plezierigst. Daarbij zijn de mensen in de landen die je bezoekt het zelf ook gewend om vroeg op te staan. Als je je aanpast aan hun ritme, zie je het meest van het land. Als je goed uitgerust bent, kun je alle nieuwe indrukken het beste verwerken en heb je genoeg energie om veel te doen.

Meer informatie

Op de website van het landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering vind je algemene informatie per land. In België vind je informatie op de site van het Instituut Tropische Geneeskunde. Voor vragen over gezond reizen in tropische landen kun je verder terecht op www.tropenzorg.nl . Daar vind je ook informatie over producten en voorzorgsmaatregelen voor en tijdens de reis.

Reisapotheek

De reisleider heeft voor de meest voorkomende kwaaljes en ongemakken middelen bij zich, waar tegen een vergoeding gebruik van kan worden gemaakt. Toch kan het handig zijn om je eigen Reisapotheek samen te stellen, met name voor veel voorkomende (buik)klachten. Een paar tips:

Bij buikpijn en diarree: entosorbine en/of diacure
Bij darmklachten en verstopping: laxeermiddel (sennocol of kruidenthee)
Bij maagklachten: gastrocure
Bij koorts: paracetamol (500 en 1000 mlg)
Tegen uitdroging: Orisel zoutoplossing
Tegen reisziekte: Primatour
Bij verkoudheid: inhalatiezalf, neusspray, zuigtabletten bij keelpijn
Bij wondjes: verband, leukoplast, desinfecterende jodium, sterilon
Bij brandwonden: zalf of Biogaasjes
Insectenbeten: Deet (preventie) en Afterbite (tegen jeuk)
Droge lippen: lipbeschermer met zonnefilter
Bij blaren (voor dansers én percussionisten): Compeed (blaren voet)
Bij spierpijn: Midalgan of Tantum (crême met pijn- en ontstekingsremmer)